Τεράστιος ο πλούτος που βρίσκεται εκτός Κίνας

Το μέγεθος του δυνητικού αντίκτυπου δεν είναι αμελητέο, καθώς σημαντικό μέρος του κινεζικού offshore πλούτου είναι συγκεντρωμένο στο Χονγκ Κονγκ και τη Σιγκαπούρη.

Με βάση εκτιμήσεις της Barclays, οι οποίες βασίζονται σε στοιχεία της Boston Consulting Group, περίπου 61% του συγκεκριμένου πλούτου βρίσκεται στο Χονγκ Κονγκ και περίπου 13% στη Σιγκαπούρη.

Το Χονγκ Κονγκ αποτελεί πλέον το μεγαλύτερο κέντρο offshore πλούτου στον κόσμο. Τα διασυνοριακά περιουσιακά στοιχεία που διαχειριζόταν το 2025 έφτασαν σχεδόν τα 2,9 τρισ. δολάρια, με τα κεφάλαια από την ηπειρωτική Κίνα να αποτελούν την κυριότερη πηγή.

Γιατί το Πεκίνο αυστηροποιεί τους ελέγχους

Η Barclays εντοπίζει τρεις βασικούς λόγους πίσω από τη νέα πολιτική.

Πρώτον, οι δημοσιονομικές πιέσεις.

Τα συνολικά δημοσιονομικά έσοδα της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων από πωλήσεις γης, υποχώρησαν περίπου στο 20% του ΑΕΠ το 2025, από 26% το 2021.

Την ίδια στιγμή, οι κρατικές δαπάνες παρέμειναν κοντά στο 29% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι offshore δομές αποτελούν μια σημαντική δεξαμενή πλούτου, της οποίας η φορολογική αντιμετώπιση δεν ήταν στο παρελθόν πάντα ξεκάθαρη.

Δεύτερον, οι εκροές κεφαλαίων.

Οι καθαρές εκροές κεφαλαίων από την Κίνα έφτασαν σχεδόν τα 780 δισ. δολάρια το 2025, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλό του 2015, όταν είχαν διαμορφωθεί περίπου στα 630 δισ. δολάρια.

Οι χαμηλές αποδόσεις στην εγχώρια αγορά, η κρίση στην αγορά ακινήτων και η επιθυμία των Κινέζων επενδυτών να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους στο εξωτερικό έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της κατοχής ξένων περιουσιακών στοιχείων.

Τρίτον, η προσπάθεια του Πεκίνου να διατηρήσει τις εγχώριες αποταμιεύσεις και να κατευθύνει μεγαλύτερο μέρος τους σε στρατηγικούς κλάδους.

Στο επίκεντρο βρίσκονται το τεχνητό νοημοσύνη, οι ημιαγωγοί, η προηγμένη βιομηχανία και οι πράσινες τεχνολογίες.

Η λογική είναι σαφής: αντί τα κινεζικά κεφάλαια να κατευθύνονται σε ακίνητα ή ξένα περιουσιακά στοιχεία, το Πεκίνο θέλει να παραμείνουν στην οικονομία και να χρηματοδοτήσουν τους τομείς που θεωρεί κρίσιμους για την επόμενη φάση ανάπτυξης.

Νέος φόρος 20% στα offshore trusts

Το νέο πλαίσιο για τα offshore trusts αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής.

Σύμφωνα με τη Barclays, επιβάλλεται φόρος εισοδήματος 20% σε συγκεκριμένα κέρδη όταν περιουσιακά στοιχεία μεταφέρονται σε offshore trusts, αλλά και στο ετήσιο εισόδημα που παράγεται από τις συγκεκριμένες δομές.

Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα αξιοποίησης σύνθετων δομών του εξωτερικού για τη διαχείριση ή μεταφορά πλούτου εκτός του κινεζικού φορολογικού συστήματος.

Πόσο κινδυνεύει το Χονγκ Κονγκ;

Παρά τη στενή σύνδεση του Χονγκ Κονγκ με τον κινεζικό πλούτο, η Barclays εκτιμά ότι ο άμεσος μακροοικονομικός αντίκτυπος των μέτρων θα είναι διαχειρίσιμος και σταδιακός.

Η τράπεζα υπολογίζει ότι τα κινεζικά offshore assets που συνδέονται με trusts και ασφαλιστικές δομές ανέρχονται περίπου στα 500 δισ. δολάρια.

Το ποσό αυτό είναι σημαντικό, αλλά μικρό σε σχέση με τα περίπου 5,4 τρισ. δολάρια συνολικών assets υπό διαχείριση στο Χονγκ Κονγκ.

Ακόμη και σε ένα ακραίο σενάριο, όπου ολόκληρο το ποσό των 500 δισ. δολαρίων φορολογούνταν με συντελεστή 20%, οι φορολογικές πληρωμές θα έφταναν τα 100 δισ. δολάρια.

Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε λιγότερο από 2% των συνολικών assets υπό διαχείριση στο Χονγκ Κονγκ.

Επιπλέον, υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να αντισταθμίσουν μέρος των πιθανών απωλειών.

Το Χονγκ Κονγκ διευρύνει τα φορολογικά κίνητρα για hedge funds, private-credit managers, επενδυτές ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων και family offices, ενώ οι αρχές προσπαθούν παράλληλα να προσελκύσουν κρατικά επενδυτικά ταμεία και family offices από τις χώρες του Κόλπου.

Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι τι θα ακολουθήσει

Για τη Barclays, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι τόσο η άμεση επίπτωση των συγκεκριμένων μέτρων, όσο το αν αποτελούν την αρχή μιας πολύ ευρύτερης εκστρατείας φορολογικής συμμόρφωσης.

Οι μελλοντικοί έλεγχοι θα μπορούσαν να επεκταθούν στα εισοδήματα από offshore δραστηριότητες των εξαγωγικών επιχειρήσεων, στα εισοδήματα από επενδύσεις στο εξωτερικό, στα εισοδήματα από εργασία εκτός Κίνας και, σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ακόμη και στη φορολογία κληρονομιών και μεταβίβασης περιουσίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι διατάξεις κατά της φοροαποφυγής.

Αυτές μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και άτομα που διαθέτουν ξένη υπηκοότητα ή κατοικία στο εξωτερικό, αλλά εξακολουθούν να έχουν το κύριο οικονομικό τους συμφέρον στην Κίνα.

Το μήνυμα του Πεκίνου γίνεται έτσι ολοένα πιο σαφές:

το γεγονός ότι ο πλούτος βρίσκεται τυπικά εκτός Κίνας δεν σημαίνει πλέον ότι βρίσκεται και εκτός της εμβέλειας των κινεζικών φορολογικών αρχών.

Και όσο οι δημοσιονομικές πιέσεις αυξάνονται, οι εκροές κεφαλαίων παραμένουν υψηλές και η κυβέρνηση επιδιώκει να διοχετεύσει περισσότερες αποταμιεύσεις σε στρατηγικούς κλάδους, είναι πιθανό η πίεση προς τον offshore πλούτο να συνεχιστεί.